Er was eens, toen ik student was, in een Londense park, en vlakbij stond een fotoclub die stillevens op het gras maakte. Ze deden heel geen kwaad.
Maar op die heerlijke zonnige dag, circa 2010, reed een politiebus door het park en stopte plots. Tot mijn verrassing stortte de agent zich meteen op de groep hobbyfotografen en vertelde feitelijk dat ze geen foto’s in het openbaar mochten maken. Ik zat binnen gehoorafstand.
In die tijd studeerde ik fotografierecht in het Verenigd Koninkrijk als onderdeel van mijn opleiding persfotografie. Dus wist ik heel goed dat er geen wet bestond die fotografie in openbare ruimtes verbood. Ik moest natuurlijk wat zeggen.
Dus liep ik naar de politieagent toe en vertelde hem dat de groep fotografen het recht had om in een openbare ruimte foto’s te maken en dat ze geen kwaad deden. Ik zei dat ik student fotografierecht was en dat hij hen met rust moest laten.
De agent was verrast en zei dat ik moest weggaan, wat ik deed. Maar daarna liet hij de camera-club meteen met rust, stapte terug in zijn auto en reed vrolijk verder.
En dat is het. Dat is het einde van mijn verhaal. Het was een vreemde samenloop van omstandigheden en ik heb er niet zo vaak aan gedacht totdat deze week, toen het Home Office, de Britse overheidsinstantie voor politie en openbare veiligheid, een pamflet publiceerde gericht aan asielzoekers waarin gesuggereerd wordt dat men gearresteerd kan worden voor het nemen van een foto van iemand in een openbare ruimte.
Ik denk dat er in zestien jaar niet veel is veranderd: het Home Office en de Metropolitan Police begrijpen nog steeds niet hun eigen wetten. Om duidelijk te zijn, net zoals in de Verenigde Staten bestaan er in het Verenigd Koninkrijk eigenlijk nauwelijks beperkingen wat betreft het fotograferen in openbare ruimtes, afgezien van in rechtbankzalen en een voyeurisme-wet die in 2019 van kracht werd en het schandelijke fenomeen van upskirting regelt.
Natuurlijk is het nemen van foto’s van mensen in het openbaar, waar het pamflet over gaat, altijd een delicate en gevoelige materie geweest.
Tijdens mijn carrière als persfotograaf waren er talloze keren dat mensen tegen me schreeuwden dat ik hun foto niet mocht maken. Sommige van de meest verhitte ontmoetingen waren met mensen van wie ik helemaal geen foto maakte; ze waren gewoon willekeurige personen die me met een camera zagen en ruzie wilden.
Ik ken persfotografen die zo veel mogelijk opdrachten op hun telefoon willen doen om geen gedoe te krijgen. Dat roept de vraag op: waarom maakt het hebben van een écht toestel je zo’n doelwit?
Al dit wijst erop dat het zeker de moeite waard is om de lokale regels omtrent fotograferen in het openbaar uit te zoeken, waar ter wereld je ook bent, aangezien deze per regio kunnen verschillen.
Je weet maar nooit wanneer een neerbuigende en slecht geïnformeerde burger, beveiliger of politieagent begint te zeuren over een foto die je helemaal rechtmatig maakt.
Daarom is het verstandig overal ter wereld de lokale regels voor fotograferen in het publieke domein te controleren en je eigen rechten te kennen voordat je een foto maakt.
