Grote chips, grote belangen: hoe Nexperia voor spanning zorgt tussen Nederland, China en Europa
Een strijd rond een Nederlands-Chinese chipgigant
De afgelopen maanden draaide het chipbedrijf Nexperia, gevestigd in Nijmegen vlakbij de Duitse grens, mee in een ongekend geopolitiek spektakel. Inzet: Chinese invloed, Nederlandse zorgen, en heel wat bezwete handen in de Europese autosector. Want zonder chips, tja, rijden zelfs de duurste bolides nergens heen. Nexperia werd al in 2018 overgenomen door een Chinees bedrijf, maar sinds september zit het bedrijf in het oog van een regelrechte storm.
Van nationale veiligheid tot internationale blokkades
Het Nederlandse kabinet, met minister Vincent Karremans van Economische Zaken voorop, besloot eind september het heft in handen te nemen. Onder verwijzing naar de nationale veiligheid werd er – met een voor Nederland unieke wet – feitelijk controle genomen over Nexperia. Reden daarvoor? Angst dat het beheer van de strategisch belangrijke chipfabrikant wel eens niet in goede handen zou zijn, waardoor de Europese chipvoorziening gevaar zou kunnen lopen. Prompt bracht het gerechtshof van Amsterdam het verzoek in praktijk: topman Zhang Xuezheng werd geschorst, want er waren „gegronde redenen om aan goed bestuur te twijfelen”.
De reactie uit China volgde rap en – toegegeven – met stevig effect: Beijing verbood de wederuitvoer van Nexperia-producten vanuit China naar Europa. Paniek in de Europese auto-industrie, die zwaar leunt op de chips uit Nijmegen voor hun elektronische systemen. Tussen Europeanen, Nederlanders en Chinezen barstte een diplomatiek touwtrekken los dat zelfs de meest geoefende handelaars zenuwachtig maakte.
Chinees diplomatiek ballet en Europese opluchting
Geen week leek zonder spannend hoofdstuk in deze saga. Afgelopen zaterdag liet de Europese Commissie voorzichtig een zucht van verlichting horen. Er wordt gesproken over „bemoedigende vooruitgang” nadat China beloofde de exportprocedures voor Nexperia-onderdelen te vereenvoudigen naar Europese én internationale klanten. En inderdaad, Karremans kondigde woensdag aan zijn besluit om Nexperia onder staatscontrole te plaatsen te „suspenden”. Daarmee greep hij niet alleen terug op de recente luisterrijke diplomatieke gesprekken met de Chinezen, maar volgde hij zijn Europese en internationale partners nauwgezet.
- De wetgeving voor de beschikbaarheid van goederen werd hiervoor nooit eerder gebruikt.
- Belangrijke constructieve vergaderingen vonden plaats met de Chinese autoriteiten.
- Bezorgdheid om de Europese toeleveringsketen van chips lag aan de basis van de ingreep.
Volgens Karremans zijn er al maatregelen genomen door China om de levering van elektronische chips aan Europa en de rest van de wereld te garanderen. De diplomatie lijkt dus voorlopig zijn werk te doen, al blijven de Chinezen streng in hun boodschap: Nederland moet verdergaande stappen zetten om het conflict volledig op te lossen.
Europa’s afhankelijkheid van China: blijven schakelen, of zelf chippen?
De afloop van de Nexperia-soap laat zien waar de schoen wringt: Europa, Nederland voorop, is voor hightechproducten als chips nog altijd sterk afhankelijk van China. Sterker nog, China is dit jaar weer de belangrijkste handelspartner van Duitsland geworden, zelfs vóór de Verenigde Staten. In de Europese autosector, waar Nexperia-chips aan de lopende band gemonteerd worden, betekent elke verstoring een potentieel productiedrama.
Opmerkelijk blijven daarbij de woorden uit Beijing: de Nederlandse overheid zou, ondanks het stopzetten van het bevel tot overname, extra stappen moeten zetten om het conflict rond Nexperia écht uit te diepen. Ondertussen zijn de zenuwen in de Europese autotop nauwelijks weg: de angst voor een plotselinge chipstop blijft reëel.
Conclusie: een fragiel evenwicht en lessen in diplomatie
Het Nexperia-conflict toont onverbloemd hoe delicaat de machtsbalans op de hightechmarkt is. Zolang chips, auto’s en economieën verweven zijn, blijft Europa afhankelijk van geopolitieke grillen. Wie weet, misschien blijkt de komende tijd wel dat de beste chip niet per se uit een fabriek komt, maar uit een knap staaltje diplomatiek schaken. Blijf kijken, want de volgende zet laat nooit lang op zich wachten.
