De nieuwste documentairereeks van National Geographic, Africa: Earth’s Wild Home, behoort tot de meest ambitieuze tot nu toe. De zeven afleveringen tellende serie is het eerste deel van een nieuw, meerjarig franchiseproject op het gebied van natuurgeschiedenis en maakt gebruik van baanbrekende cameratechnologie in elke aflevering. PetaPixel sprak met showrunner Gavin Boyland over de ongelooflijke diversiteit aan plaatsen, onderwerpen en camera’s in de nieuwe serie.
Met zo’n groot aantal cinematografen die gedurende meerdere jaren door Afrika werken en met zo veel verschillende soorten camera’s – van uitrusting op afgelegen rigs tot drones, van macrolenzen tot supertelelenzen, van militaire nachtzichtcamera’s tot alles daartussenin – kreeg Boyland een monumentale opgave. Hoe lever je een samenhangend, visueel coherent verhaal op als het wordt vastgelegd door zo’n groot aantal mensen met zo’n uiteenlopende apparatuur?
“Ik denk vaak dat, bij wildlife, we een gedragverhaal willen vertellen, en dan bedenken we: ‘Oké, wat is de beste manier om het vast te leggen?’ Dat bepaalt vaak de technologie en de film-aanpak die we kiezen,” vertelt Boyland aan PetaPixel.
“Maar toen we begonnen met het opzetten van de serie, spraken we binnen het team, met de regisseurs en de camerateams, over een visuele stijl. Een groot deel daarvan draaide om karakter, om in de geest van de dieren te komen en in hun wereld te duiken.”
Een groot deel van het “in de geest van de dieren” komen en hun wereld binnengaan, kwam door slimme, creatieve keuzes wat camera’s en lenzen betreft. Zo maakten macron probe-lenzen op afstandsbedieningen verbluffende close-ups van insecten en kleine zoogdieren mogelijk; ultra-gevoelige camera’s met weinig licht die pan/tilt kunnen bewegen lieten cinematografen de allereerste beelden vastleggen van dwergkaaimannen die vleermuizen in een grot jagen; en zelfnivellerende, onderwaterscamera’s die bestand zijn tegen nijlpaarden legden adembenemende opnames vast van een van Afrika’s dodelijkste zoogdieren.
“We wilden altijd het gevoel hebben dat we in het huis van een dier zitten, in zijn omgeving,” vervolgt Boyland.
In sommige gevallen vormen mensen een groot deel van het verhaal van een dier, en Boyland en het team hebben dat heel goed aangepakt. Hij noemt het een “Tom en Jerry-benadering,” wat betekent dat mensen meestal vanaf de middel tot onder gezien werden of naar hen keken.
“We wilden niet het gevoel krijgen dat we in een menselijke wereld zaten,” zegt Boyland. “Die visuele stijl van in het huis van de dieren zijn, was naar mijn inschatting hetgeen meerdere filmstijlen bij elkaar bracht.”
Een van de krachtigste sequences in de serie toont zeeschildpadden die worstelen om de oceaan te bereiken en op een rotsachtig strand uiteindelijk uit te sterven lijken. Ik heb genoeg natuurhistorische en wildlife-documentaires gezien om te weten dat een gelukkig einde lang niet gegarandeerd is. De natuur kan wreed en verwoestend zijn.
Maar dan komen de benen van een mens op de achtergrond in beeld, wazig terwijl de camera dicht bij de zeeschildpad blijft die wanhopig probeert te overleven. Het is een tragisch verhaal met een positieve afloop: mensen zetten zich in om zeeschildpadden de laatste drempel naar de oceaan te helpen raken, maar alleen wanneer er geen alternatief is.
“Dat was eigenlijk een zeer interessant verhaal om te vertellen,” zegt Boyland.
“We vonden die locatie en waren erg gemotiveerd om naar dit zeer afgelegen eiland te gaan, dus het vergde veel organisatie om daar te komen. En toen we ter plaatse waren, hadden we twee eindes in gedachten. Ik denk dat ons droomscenario tijdens het filmen was dat een schildpad de oversteek zou maken, in het water zou komen en zou overleven. Maar we wisten dat we samenwerkten met lokale natuurbeschermers die de schildpadden redden. Zij doen dat nu alleen als laatste redmiddel.”
“Toen het team begon met monteren, realiseerden ze zich hoe krachtig dit verhaal was. De manier waarop het verteld wordt, houdt de kijkers op het puntje van hun stoel. Dat hield mij ook zo vast.”
“Ik heb die sequentie twintig keer gezien en ik denk nog steeds dat het niet gaat lukken,” zegt Boyland.
Voor Boyland is het menselijke element van de sequentie onderdeel van wat het zo krachtig en inspirerend maakt. Terwijl mensen wereldwijd direct bijdragen aan vele verwoestende milieu-effecten, kunnen zij ook een voorbode zijn van betekenisvolle, positieve verandering.
“Ik denk dat er andere manieren zijn geweest om over deze mensen te praten die het strand bewaken en schildpadden zo veel mogelijk redden. Maar het vertellen vanuit het perspectief van de schildpad maakt het nóg krachtiger.”
“Ik hoop vurig dat het mensen inspireert.”
Andere delen van Africa: Earth’s Wild Home vertellen even inspirerende boodschappen over natuurbehoud. Een enorme golf van lokale gemeenschappen overal in Afrika en de rest van de wereld werkt hard om het leven van wildlife te verbeteren. Behoud verschuift van macro- naar een méér micro-aanpak, en het bewijs stapelt zich op dat grassroots-inspanningen opmerkelijk effectief kunnen zijn.
Zo Veel Wereldprimeurs
Africa: Earth’s Wild Home telt zes wereldprimeurs, en elk op zich is spectaculair.
“Dat was altijd ons doel: nieuwe verhalen vinden die mensen verrassen,” zegt Boyland. “We hebben zeker de aanpak gekozen dat Afrika als continent vanuit wildlife-oogpunt vrij bekend is, maar we wilden van het gebaande pad afwijken en een andere kant ervan laten zien.”
Het team is dat zeker gelukt. De serie laat de wereld’s kleinste krokodil zien die vleermuizen in totale duisternis jaagt, levert de televisiedebut op van wat misschien ’s werelds schattigste en meest chagrijnige paddenstoel frog, de zwarte regenpadden, een vliegend schijfkever die gooit om water uit nevel te halen, de enige vleesetende schildpadden die vogels jagen, gouden wolven die pelikanen drie keer zo groot als zijzelf besluipen, en fossa die strijden om partnerkeuzes. Hoewel het geen wereldprimeur is, toont de serie ook chimpansees die tandenstokers gebruiken om algen uit poelen te vissen, wat zelden is waargenomen. Het is een ongelooflijke variëteit aan prestaties, mogelijk gemaakt door baanbrekende cameratechnologie.
“De zwarte regenpadden zijn een ongelooflijk karaktertje en ze gaan het internet plat halen met hun populariteit,” lacht Boyland.
Maar voor Boyland steekt een andere wereldprimeur er nog duidelijker bovenuit.
“In het slot van de reeks, in de aflevering ‘Extremes’, zit er een heel klein kevertje dat in Namibië leeft. Het verhaal werd door een van onze onderzoekers voor het eerst gevonden. Het is een kevertje dat in een woestijn leeft, maar toch deze greppels graaft, zulke mini-gleufjes in het zand maakt en vervolgens hopen zandheuvels creëert. En dan komt er ochtendnevel, de enige bron van vocht. De nevel blijft hangen aan de randen van deze greppels en condenseert tot druppels water. En dan gaat het kevertje op en neer en drinkt het water.”
“Ik had nog nooit van zoiets gehoord. Geen kever die vocht oogst in het midden van een woestijn,” vervolgt Boyland.
“Het is echt opwindend voor ons werk om te kunnen bedenken dat er nog zulke dingen bestaan die nog nooit eerder gefilmd zijn, die nog nooit echt bestudeerd zijn. Wetenschappers wisten van die kever af, maar begrepen niet hoe hij het deed. Het was pas door ons op de film te richten dat we echt konden waarderen wat hij deed.
“Het fascinerende eraan is, toch? De nevel komt niet elke dag. Het hangt af van de klimatologische omstandigheden of de nevel wel of niet verschijnt. Zelfs wetenschappers en weermensen vinden het moeilijk om te voorspellen. Het filmteam ging ’s nachts naar buiten, en soms deden de kevers wat ze moesten doen, en soms niet. Soms gingen ze eropuit en deden de kevers niets. Ze verschenen zelfs niet.
“De volgende dag kwamen de kevers terug en renden op en neer, op en neer, en groeven de greppels verder. Het gebeurde pas wanneer de kevers bezig waren dat de nevel de volgende dag kwam. Als de kevers niets deden, was er geen nevel. Het is alsof de kevers de nevel konden voorspellen, zelfs wanneer de mensen dat niet konden. Het is geweldig.”
“In het eindafleveringssegment, de ‘Extremes’-aflevering, is er een heel klein kevertje dat in Namibië leeft. En het verhaal werd door een van onze onderzoekers ontdekt. Het is een kevertje dat in een woestijn leeft, maar het graaft deze greppels, zoals mini-greppeltjes in het zand en maakt kleine heuvels. En dan komt er ochtendnevel, de enige bron van vocht. En de nevel blijft haken aan de randen van deze greppels en condenseren tot waterdruppels. En dan gaat het kevertje op- en neer en drinkt het water.”
“Ik had hier nog nooit van gehoord. Ik had nog nooit gehoord van een kever die vocht lasst produceert midden in een woestijn,” vervolgt Boyland.
“Het is echt opwindend voor ons werk om te bedenken dat er nog zulke dingen bestaan die nog niet gefilmd zijn, die nog niet echt bestudeerd zijn. Wetenschappers wisten wel van die kever af, maar begrepen niet precies hoe hij het deed. Het kwam pas doordat we ons richtten op het filmen dat we echt begrepen wat hij aan het doen was.”
“Het meest fascinerende eraan is, toch? De nevel die binnenkomt, gebeurt niet iedere dag. Het hangt af van klimatologische omstandigheden of de nevel wel of niet verschijnt. Zelfs wetenschappers en weermensen vinden het moeilijk te voorspellen. De filmploeg ging ’s nachts naar buiten, en soms deden de kevers wat ze moesten doen, en soms niet. Soms gingen ze naar buiten en deden de kevers helemaal niets. Ze kwamen niet opdagen.
“De volgende dag kwamen de kevers terug en gingen op en neer, op en neer, en groeven opnieuw de greppels. Het gebeurde pas wanneer de kevers bezig waren dat de nevel de volgende dag kwam. Als de kevers niets deden, was er geen nevel. Het is alsof de kevers de nevel konden voorspellen, ook al konden de mensen dat niet. Het is ongelooflijk.”
“We tell ourselves, ‘Nature writes the script.’ Je weet nooit wat er gaat gebeuren,” besluit Boyland.
Africa: Earth’s Wild Home gaat morgen, 2 oktober, in première op National Geographic. Het debuteert de volgende dag op Disney+ en Hulu.
