Wetenschappers die de Gemini North-telescoop op Hawaï gebruiken, hebben een nieuwe foto van Pa 30 vastgelegd, een restant van een supernova waarvan wordt gedacht dat het de resten is van een supernova die mensen in augustus 1181 hebben waargenomen.
De historische supernova, SN 1181, is een van slechts vijf supernovae in de Melkweg die mensen met zekerheid hebben waargenomen vóór de uitvinding van de telescoop. Acht teksten in het Chinees, Japans en Arabisch beschrijven astronomische waarnemingen van de supernova tussen 4 en 6 augustus 1181. Moderne wetenschappers en historici geloven dat de supernova zichtbaar was in het sterrenbeeld Cassiopeia gedurende 185 dagen.
Op basis van het moderne begrip van supernovae, dat blijft verbeteren dankzij telescopen zoals Gemini, zou deze 1181-supernova ongetwijfeld sporen hebben achtergelaten. Wetenschappers denken dat Pa 30 die sporen is. Het is verreweg de belangrijkste kandidaat voor de resten van de beroemde SN 1181.
Vrij verrassend was het dat mensen de supernova in 1181 zonder telescopen observeerden, maar pas in 2013 werd Pa 30, zeer waarschijnlijk de restant van die supernova van 845 jaar geleden, ontdekt. Het werd gevonden via een burgerwetenschapsprogramma dat hielp bij het opsporen van planetaire nevels in de Wide-field Infrared Survey Explorer (WISE)-dataset. Pa 30 was de 30e nevel die door de Amerikaanse amateurastronoom Dana Patchick werd gevonden. Pa 30 staat voor Patchick #30.
Wetenschappers hebben Pa 30 meteen opgevolgd met waarnemingen vanaf het NSF Kitt Peak National Observatory. De eerste gegevens over de geschatte ouderdom en helderheid leidden wetenschappers tot de conclusie dat het waarschijnlijk de restanten van SN 1181 is.
Deze nieuwste afbeelding werd vastgelegd met behulp van de Gemini Multi-Object Spectrograph (GMOS), wat de ongelooflijke, vuurwerkachtige structuur van de restanten in uitstekende detail laat zien. Het biedt ongeveer tien keer betere resolutie van de filamentaire structuur van Pa 30, wat nieuwe inzichten biedt in zijn chemische samenstelling en geschiedenis.
De knoopachtige structuur van de restanten suggereert dat er thermische of dichtheidsvariaties in het circumstellaire medium bestaan die het supernova-ejecta vormden terwijl het zich radiaal van de explosie uitstrekte, legt NSF uit.
Pa 30 is een unieke supernovarestant. De resterende centrale ster is buitengewoon heet, ongeveer 200.000° C (360.000° F), en hij heeft extreem snelle stellaire winden die razen met zo’n 16.000 kilometer per seconde. Het is ook bijzonder dat de centrale ster bijna perfect gecentreerd is. De sterren die achterblijven na supernovauitslagen bevinden zich bijna altijd niet in het midden.
“Uit dit feit concluderen de onderzoekers dat SN 1181 een extreem zeldzame Type Iax-supernova was. In tegenstelling tot de standaard hoog-energied explosies van Type Ia-supernovae die hun sterren uitwissen, zijn Type Iax-supernovae lagere-energie, onvolledige explosies die een overblijvende restantster achterlaten. Pa 30 is het enige bekende Type Iax-restant in de Melkweg,” zegt NSF.
SN 1181 is een ongelooflijke supernova, niet alleen vanwege haar schoonheid maar ook vanwege de manier waarop mensen haar hebben gezien en bestudeerd. Dankzij waarnemingen die in 1181 zijn gedaan, lang voordat zelfs maar rudimentaire telescopen bestonden, leren wetenschappers anno 2026 steeds meer over het universum, zijn geschiedenis en hoe het verandert. Het is een wetenschappelijke samenwerking over bijna een millennium.
Partnerschapsverklaring PetaPixel-artikelen kunnen affiliatelinks bevatten; we kunnen een commissie verdienen als u via een link koopt.
