Hoe een mobiele donkere kamer kwetsbare kinderen versterkt

De Sirkhane Darkroom, een mobiele donkere kamer voor fotografie, brengt onderwijs, passie en vooral hoop naar over het hoofd geziene gemeenschappen in Turkije waar kinderen te maken hebben met beperkte toegang tot onderwijs en veiligheid, vooral in de nasleep van verwoestende aardbevingen die de regio regelmatig doen schokken.

Een bekroonde documentaire, First Frames, vertelt het verhaal van de Turkse fotograaf Serbest Salih, hoofdzakelijk door de ogen van de kinderen wiens levens hij door fotografie verrijkt heeft. De bijna dertig minuten durende film, die online te bekijken is als onderdeel van WeTransfer’s WePresent-reeks, richt zich op de kinderen die een liefde voor fotografie hebben ontwikkeld, niet als onderwerpen, maar als vertellers zelf en groeiende kunstenaars en mensen die niet uitsluitend worden gedefinieerd door wat er met hen is gebeurd.

A man films a group of children seated on the floor in a brightly lit room; another man sits facing the group, appearing to show something to the children. Shelves with books and toys are visible in the background.

“Na de conflicten in Syrië, Irak, en hier in deze regio, proberen we verschillende gemeenschappen samen te brengen,” zegt Salih.

De film’s Emmy-genomineerde regisseur en cinematograaf, Ilie Mitaru, raakte betrokken bij het project nadat een vriend hem het Instagram-account van de mobiele fotografie-donkerenkamer, de Sirkhane Darkroom, stuurde. Het project werd aanvankelijk gestart door de Turkse fotograaf Emel Ernalbant, en Salih ontwikkelde het verder en zette het initiatief voort, hoewel hij sindsdien is vertrokken sinds er gefilmd werd voor “First Frames.” De Sirkhane Darkroom blijft onder het toezicht van een team toegewijde vrijwilligers.

A person with a camera films three children running through a lush green field at sunset, with mountains and power lines visible in the background under a partly cloudy sky.

Several people are working in a dimly lit red room, with two individuals in the foreground holding video cameras, filming or preparing to film others further inside the room.

“Na de conflicten in Syrië, Irak, en hier in deze regio, proberen we verschillende gemeenschappen samen te brengen,” zegt Salih.

De Emmy-genomineerde regisseur en cinematograaf van de film, Ilie Mitaru, raakte betrokken bij het project nadat een vriend hem het Instagram-account van de mobiele donkere kamer voor fotografie stuurde, de Sirkhane Darkroom. Het project werd aanvankelijk gestart door de Turkse fotograaf Emel Ernalbant, en Salih ontwikkelde het verder en zette het initiatief voort, hoewel hij sinds de opnames van “First Frames” is vertrokken. De Sirkhane Darkroom blijft onder het toezicht van een team toegewijde vrijwilligers.

A man with sound equipment helps two boys sitting on a bench, showing them a camera. A large red and white flag hangs behind them. The group appears to be outdoors on a sunny day.

Three people, including two girls and an adult woman, closely look at the screen of a camera the woman is holding. They stand in front of a teal gate, appearing focused and curious.

A man with a video camera sits on grass next to a child holding a phone, while a donkey stands nearby, harnessed to a cart, in a rural setting with houses and trees under sunlight.

“Ik wilde het verhaal vertellen vanuit het perspectief van het kind, sterk leunen op hun foto’s en video’s, de vreemde, eigenzinnige en magische aard van hun denken omarmen en hen niet beschrijven als passieve onderwerpen van hun vaak moeilijke omstandigheden, maar als speelse, veerkrachtige en complexe individuen,” zegt de regisseur.

Een kind, Zümra, maakte tijdens de productie een krachtige indruk op Mitaru. Ze is “een ongelooflijk onafhankelijke denker,” zegt Mitaru. “Ik wou dat we een week alleen met haar en haar familie hadden kunnen doorbrengen.”

A man closely examines a strip of film while two children watch attentively, with another child and a girl blurred in the background. The scene is warmly lit and focused on the man's careful inspection.

Two young girls stand outside on a dirt path, one holding a camera and taking a photo, the other holding a small object. Behind them is a collapsed house surrounded by rubble and trees, with green hills in the background.

Zümra’s family’s home was destroyed in the February 2023 earthquakes in Turkey, and when the filmmaking team met her, they were living in a container camp. Salih loaned Zümra a camera, which she took to a local marketplace. Although just seven years old at the time, she quickly realized that people viewed and treated her differently once she had a camera in her hand.

“Het heeft mij lang geduurd om deze dynamiek volledig te begrijpen,” zegt Mitaru. “Het maakte mij enorm veel indruk dat dit zevenjarige meisje dit zo scherp opmerkte en zo goed kon verwoorden.”

Uiteindelijk is Mitaru’s grootste doel voor “First Frames” om kijkers mee te nemen naar de wereld van de kinderen terwijl zij ontdekken hoe zij zichzelf uniek kunnen uiten en uit eerste hand de kracht van fotografie ervaren die zij krijgen, of het nu gaat om het vastleggen van hun wereld zoals die is, of misschien om het positiever ervaren ervan.

A child holds up a strip of photographic negatives to the light, examining the images closely. The child's face is partially visible in profile, with soft lighting highlighting their features.

A black-and-white photograph develops in a tray under red darkroom lighting, showing three people posing outdoors.

Hoewel de Sirkhane Darkroom specifiek gericht is op kwetsbare en vluchtelingenkinderen die nabij de Turkije-Syrië-grens wonen, is de relatie die fotografie met hun leven opbouwt wel universeel herkenbaar.

“Hoewel de context van onze film natuurlijk uniek is, hoop ik dat ‘First Frames’ bijdraagt aan een dieper begrip en empathie voor kwetsbare kinderen wereldwijd,” zegt Mitaru.

Deze kinderen hebben allemaal iets traumatisch meegemaakt, maar ze zijn niet hun trauma. Ze zijn groeiende kunstenaars die, dankzij de onbaatzuchtigheid van Emel Ernalbant, Serbest Salih, en velen anderen, leren zichzelf op nieuwe manieren uit te drukken en nieuwe banden te smeden met mensen die ze misschien nooit zouden hebben ontmoet als het niet voor een mobiele fotografie-donkerenkamer was geweest. Fotografie heeft een enorme kracht, en “First Frames” laat die kracht op een heel krachtige manier zien.

Daan Vermeulen

Daan Vermeulen

Ik ben Daan Vermeulen, techjournalist en gepassioneerd door alles wat met beeld en geluid te maken heeft. Al meer dan tien jaar test ik camera’s, tv’s en audioapparatuur voor diverse Nederlandse media. Bij Beeldnet wil ik technologie begrijpelijk en eerlijk maken voor iedereen die zoekt naar kwaliteit.