In 2010 keek de wereld toe toen 33 mijnwerkers, ongeveer een halve mijl onder het oppervlak van de Aarde in de Chileense Atacama-woestijn, 69 dagen lang gevangen zaten. Deze mijnwerkers stonden voor volledige duisternis, enorme stress en een eindeloze verwachting van de dood. Hun ervaringen en de manier waarop de rest van de wereld dit voorval meemaakte, wordt volledig belicht in een gloednieuwe driedelige National Geographic-serie, Chilean Mine Rescue: Race Against Time.
Het volgende deel in Nat Geo’s Emmy-bekroonde “Race Against Time”-franchise, Chilean Mine Rescue, bevat nog nooit eerder vertoonde beelden die door de mijnwerkers zelf zijn gemaakt, op ongeveer 700 meter onder de grond, met behulp van oude mobiele telefoons. Ver verwijderd van de hedendaagse videokwaliteit van smartphones, legden de oude apparaten nog steeds de collectieve vrees vast van 33 mannen, wiens geliefden zich boven de grond ernstig zorgen maakten.
17 dagen nadat de mijn was ingestort, wist niemand boven de mijn of de mijnwerkers nog leefden. Velen geloofden van niet. De wereld keek toe, verenigd door hoop. Toen de mijnwerkers uiteindelijk na 69 dagen onder de grond werden gered, keken naar schatting miljarden mensen wereldwijd naar hun televisie thuis. Het was een van de grootste live televisiepublieken ooit.
“Ik denk dat bij beeldmateriaal zoals dit, je er zo extreem voorzichtig mee om moet gaan omdat je kijkt naar dit soort fragmenten. Er zat ongeveer vijf tot zes minuten materiaal in de eerste 17 dagen,” zegt Parris.
“Je moet er zo voorzichtig mee omgaan, rekening houdend met het feit dat wanneer de persoon die die camera vasthield, dit filmde met een bepaalde gemoedstoestand. En die gemoedstoestand was in dit specifieke geval dat we bijna zeker wisten dat we dit niet zouden overleven.”
Parris voegt toe dat het beeld werd geregistreerd door mensen die dachten dat ze zouden sterven, en dat de videoclips het laatste moment konden zijn om iets achter te laten voor hun familie, mochten hun lichamen ooit worden gevonden.
Aangezien het team het beeld zo respectvol wilde behandelen, hebben ze het niet volledig versneden en door de hele show verspreid. Het wordt vrijwel in zijn geheel gepresenteerd, met interviews met de betrokken partijen tussendoor verweven.
“Het archiefbeeld vereist dat je als filmmaker een stap terug doet en de mensen die het filmen hun verhaal laat vertellen,” zegt Parris.
Dat is een thema dat door de hele miniserie loopt en ook in andere archiefachtige documentaires terugkeert. Zo veel van het beeldmateriaal is door iemand anders gemaakt, in een andere context, op een heel andere tijd en om, natuurlijk, verschillende redenen. Het respecteren van dat oorspronkelijke videomateriaal is enorm belangrijk.
“We waren erg enthousiast over dat beeldmateriaal,” zegt Campbell over de telefoonopnamen. “En het was niet gemakkelijk te achterhalen.”
“Er waren veel momenten waarop we als team dachten dat we het hadden, en het leek alsof we – alsof het er niet daadwerkelijk was. Totdat we het beeld werkelijk zagen, dachten we niet dat we het echt hadden. En het was dus echt ongelooflijk.”
De telefoonbeelden voegen ook een nieuw niveau van intrige en spanning toe aan een verhaal waarvan velen, hoewel zeker niet iedereen, zich in meer of minder mate herinneren. Een aanzienlijk deel van de kijkers weet bijvoorbeeld dat de mijnwerkers gered worden. Het verhaal is uiteindelijk een verhaal van volharding, van mensen die onder onmogelijke omstandigheden samenwerken om levens te redden.
Maar toen het gebeurde was het zeer onduidelijk of deze 33 mannen gered zouden worden. De film probeert die gevoelens vast te leggen door middel van archiefbeelden van interviews uit die tijd, evenals interviews met overlevenden van vandaag, die allemaal helder herinneren wat ze 16 jaar geleden hebben meegemaakt. Sommige momenten zijn diep emotioneel, en de telefoonbeelden zijn onmiskenbaar de krachtigste manier om verbinding te maken met wat de mijnwerkers hebben meegemaakt.
Maar wat gebeurde er telkens weer?
“Tien minuten later, in dit omvangrijke werke materiaal waar wij toegang toe hadden, kwam die opname naar boven.”
“In plaats van te proberen een verhaal vanaf nul te weven, voelde het alsof we drijven door een zee van beeldmateriaal en onvermijdelijk zou ergens in die zee precies te vinden zijn wat we op dat moment nodig hadden om het verhaal te vertellen. En daar zat een grote vreugde in dat schatzoek-proces.”
Chilean Mine Rescue: Race Against Time gaat morgen in première, op 25 september, op National Geographic om 20:00 uur EDT. Het zal de volgende dag beschikbaar komen op Disney+ en Hulu.
