Korte tijd na zonsondergang begint de parkeerplaats bij Grand Teton National Park leeg te lopen. Het verkeer rijdt de snelweg op terwijl fotograaf Matt Suess bij het uitkijkpunt blijft. Hij houdt zijn blik op de westelijke horizon gericht, in afwachting van kleur die verschijnt. Dertig minuten later kleurt de lucht en verschijnt kleur op de hemel. Suess is de enige fotograaf die zo lang bij het uitkijkpunt is gebleven om de foto te nemen.
Volledige bekendmakingDit artikel werd mogelijk gemaakt door OM SYSTEM.
Zie de PetaPixel-filmdocumentaire over Matt Suess terwijl hij de Sawtooth Wilderness in Idaho verkent.
In één oogopslag
Voorbij Zonsopgang en Zonsondergang
Nadat de andere fotografen bij zonsondergang vertrekken, blijft OM SYSTEM-ambassadeur Matt Suess nog wachten op het blauwe uur.
“De meeste landschapfotografen plannen hun dagen rondom zonsopgang en zonsondergang,” vertelt Suess aan PetaPixel. “De rest van de dag is rijtijd, verkenning of slaap.”
“Het blauwe uur wordt vaak genegeerd,” vervolgt hij. “Bij zonsondergang fotograferen ze door tot de zon onder de horizon zakt, dan zijn ze weg. Zelfs midden op de dag kun je goede beelden maken als je het juiste onderwerp vindt, maar dan zitten de meeste fotografen alweer binnen.”
Vervolgens zoekt Suess een locatie met voldoende variatie om de hele dag te kunnen werken. “Een mooie locatie op zichzelf is niet genoeg om een hele dag succesvol te zijn, omdat ik genoeg variatie nodig heb om onderwerpen te blijven vinden nadat andere fotografen weggaan,” merkt hij op.
“Een nationaal park biedt volop onderwerpen, maar voor een wat moeilijkere versie van deze uitdaging kun je ergens minder voor de hand liggend beginnen,” raadt Suess aan. “Ga naar een lokaal park, of een stuk bosdienstgrond. Je moet harder werken om variatie te vinden op zulke plaatsen.”
Voor de timing gebruikt Suess PhotoPills om de blauwuren, zonsopgang, gouden uur en zonsondergang na te gaan. Daarna bekijkt hij WeatherMate, Windy en RadarScope voor het huidige weer, bewolking, wind en radar.
“Een nationaal park geeft me een voorsprong, maar ik heb nog steeds het juiste licht en een sterke compositie nodig,” merkt hij op. “Ik kan niet zomaar de camera ergens op richten en verwachten dat de foto werkt. Welke omstandigheden er ook zijn, ik moet ermee kunnen werken.”
Veiligheid Voorop: uitrusting inpakken
Voordat Suess een lens kiest, vertelt hij iemand thuis waar hij heen gaat en wanneer hij terug verwacht te zijn. Ook neemt hij een telefoonbatterij en een satellietcommunicator mee.
“Veiligheid is altijd het eerste waar ik aan denk voordat ik de natuur inga,” benadrukt hij. “In berengebied betekent dat beren spray. Ik pak ook muggenverspreider, zonnebrandcrème, voldoende water en snacks met veel eiwitten. Ik vertrouw op de stofdichtheid van mijn OM-5 Mark II-kit, dus ik richt me op droog blijven. Dat betekent een waterdichte jas en laarzen, plus genoeg lagen voor een grote temperatuurswisseling van dag tot nacht.”
Zodra de veiligheidsuitrusting is ingepakt, gooit Suess nog de OM-5 Mark II en één lens in de rugzak, de M.Zuiko Digital ED 12-100mm F4.0 IS PRO.
“Als ik maar één lens mocht kiezen en erin vastzat, zou ik de 12-100mm nemen,” zegt hij. “Dat geeft me een groothoek, een beetje tele, en het is ook geschikt voor wat aardige close-ups. Dat dekt me in de meeste opnamesituaties gedurende de dag behoorlijk goed.”
Een lichtere camerakit laat meer ruimte voor kleding en veiligheidsbenodigdheden. “Ik draag liever extra kleding en veiligheidsuitrusting dan nog een lens,” benadrukt Suess. “Misschien heb ik die spullen nooit nodig, maar ik wil niet ontdekken dat ik ze heb achtergelaten als ik ze toch nodig heb. Als ik weet dat ik voorbereid ben, kan ik stoppen met nadenken over de rugzak en me richten op het landschap. Dat helpt me om gefocust te blijven op het fotograferen, ongeacht het uur.”
Voor de Zon
Suess begint vóór zonsopgang, wanneer het blauwe uur-licht het landschap heeft bereikt maar de zon nog onder de horizon blijft. De eerste proef van zijn dag is compositie, nog voordat er sterkere kleur en richtinglicht arriveren.
“Voor zonsopgang werk ik met zacht, laag-contrast licht en vrijwel geen kleur,” beschrijft Suess. “Het tafereel kan bijna monochroom aanvoelen, met alles in tinten blauw. Zonder sterke kleur of dramatische hoogtepunten en schaduwen om het kader te ordenen, moet de compositie het grootste deel van het werk doen. In plaats daarvan kijk ik naar verschillen in toon, textuur en detail. Die elementen kunnen de kijker van het eerste plan naar de rest van de foto leiden.”
Vooraleer de camera aan te raken, bekijkt Suess de scène enkel met zijn ogen. “Bij mijn aankomst kijk ik om me heen en merk ik op wat mijn aandacht blijft trekken,” wijst hij aan. “Als ik meteen naar de zoeker griff, laat ik de camera de scène definiëren voordat mijn creatieve instinct de tijd heeft om te reageren.”
Hij draait die adempauze om in een korte reeks vragen voordat de camera tevoorschijn komt. “Als dode bomen op de voorgrond naar een berg leiden, vraag ik mezelf welke het eerst mijn aandacht trok, de bomen of de berg,” legt Suess uit. “Welke foto had ik me voorgesteld voordat ik naar de camera greep? Misschien is het antwoord helemaal niet de bomen, maar de berg die in stil water verder weg gereflecteerd is. Pas dan pak ik de camera op. Dan kan ik bepalen hoe ik die eerste visuele respons omzet in een foto. Het antwoord bepaalt mijn brandpunt, positie van de camera en de hoek.”
Zodra de compositie is vastgesteld, bepaalt Suess wat de foto niet mag compromissen: bevroren beweging of een scherpe weergave van voorgrond tot achtergrond.
“Bij wildlife is negen van de tien keer de sluitertijd mijn niet-onderhandelbare eis,” legt hij uit. “Bij een breedbeeldlandschap is de niet-onderhandelbare opening van de diafragma omdat ik diepte van veld wil.”
De OM-5 Mark II biedt tot 6,5 stops beeldstabilisatie in de body, wat kleine camerabewegingen compenseert en langzamere handmatige sluitertijden praktischer maakt.
“De beeldstabilisatie van OM SYSTEM heeft mijn vertrouwen verdiend,” zegt Suess. “Ik heb ermee een tien seconden lange handheld foto van de nachtelijke hemel gemaakt. Toch, als ik een tijdje op één plek blijf, vind ik het prettig een statief op te zetten. De camera vergrendigen laat me de compositie verfijnen met heel kleine aanpassingen.”
Afstand en terrein beïnvloeden die beslissing ook. “Als het bereiken van de scène kilometers wandelen over ruw terrein in het donker inhoudt, laat ik het statief achterwege en vertrouw ik op de stabilisatie,” voegt hij toe. “Bij een uitkijkpunt vlak bij de auto neem ik het wel mee, want extra controle is de kleine moeite waard.”
Zonsopkomst en het Verhaal in Drie Beelden
Wanneer de zon verschijnt, moet Suess snel handelen. Na het blauwe uur kan de kleur waar hij op heeft gewacht binnen enkele minuten verschuiven of verdwijnen.
“Zodra kleur in de scène komt, kan ik het warme licht op een berg afstemmen tegen koelere tonen in het meer hieronder,” beschrijft Suess. “Ik houd meestal de voorgrond niet te fel in een breed landschap. Een donkere voorgrond kan de kijker over het meer leiden en naar de berg trekken.”
Suess leerde tijdens zijn jaren als fotojournalist snel te werken met veranderend licht. “Een breaking-news-opdracht leerde me om een verhaal in lagen op te bouwen,” herinnert hij zich. “Bij een woningbrand begon ik met een breed beeld dat de hele scène liet zien. Zodra ik begreep wat er gebeurde, kaderde ik een middellang beeld, misschien van brandweermannen die aan het werk zijn. Daarna gebruikte ik een telelens om een verre detail te isoleren, zoals vlammen rond de voordeur. De volgorde ging van breed naar middel naar strak. Samen vertelden die drie beelden het verhaal.”
Voor situaties met een statisch tafereel en uitzonderlijk licht kan Suess de OM-5 Mark II overzetten naar High Res Shot, wat verschillende exposities samenvoegt tot één hoger-resolutiebestand. “De beperking zit in beweging, want elke blootstelling in de reeks moet op elkaar afstemmen,” merkt hij op. “Een wandelende eland werkt niet, maar een stil landschap kan me de resolutie geven om een grote afdruk te maken of later tot een strakkere compositie te komen.”
De Uren Die Iedereen Weggooit
Tegen de ochtend laat het licht de schaduwen indikken en vertrekken vele fotografen huiswaarts te vroeg door het harde licht. Omdat deze oefening de hele dag duurt, blijft Suess en zoekt hij onderwerpen die ook onder deze omstandigheden werken.
“Ook op middags is het nog steeds mogelijk om close-upfoto’s van wilde bloemen te maken,” stelt Suess. “Ik zoek naar bloei aan de onder bomen, waar het bladerdak het directe zonlicht verzacht en het onderwerp een egalere belichting krijgt.”
Wanneer dreigende wolken de lucht donker kleuren, blijft Suess eraan werken in plaats van terug naar de auto te gaan. “Stormen leveren me meestal meer materiaal op,” betoogt hij. “Ik hou de lichtval in de gaten, want de scène kan van minuut tot minuut veranderen.”
Noodzakelijke hulp ontbreekt niet: Suess experimenteert met de ingebouwde ART-filters van de OM-5 Mark II wanneer licht noch schaduwen het gewenste effect geven. “Midden op de dag is een goed moment om de ART-modi te verkennen, vooral wanneer ik met het licht worstel,” stelt hij voor. “Ik gebruik de diverse ZW-modi plus de Pin Hole en Bleach Bypass-modi, en Pop Art kan af en toe leuk zijn. Sommige fotografen vermijden ze omdat het effect wordt toegepast op een JPEG. Ik neem RAW en JPEG samen op, zodat de JPEG het filter draagt terwijl het RAW-bestand de oorspronkelijke kleurinformatie behoudt. Als ik de belichting en witbalans goed krijg, is de JPEG vaak klaar om te delen. De meeste kijkers zouden niet eens weten dat het direct uit de camera komt. Wanneer het daglicht midden op de dag me bijna niets geeft, kunnen die modi me naar een ander idee duwen.”
De Omgekeerde Dag
Na de middag gaat het licht achteruit. De gouden uren maken plaats voor zonsondergang en daarna voor het blauwe uur, het tegenovergestelde van de volgorde die Suess vóór zonsopgang had doorlopen.
De reeks kan omkeren, maar ochtend- en avondblauwe uren leveren niet dezelfde omstandigheden op. “Ochtendblauwe uren zijn koeler, dus mist, nevel en vochtige grond kunnen het landschap een zacht, aardachtig humeur geven,” merkt hij op. “Tegen de avond is de grond de hele dag verwarmd geweest, dus dat vocht verdwijnt vaak. De ochtend kan somberder aanvoelen, terwijl de avond vaak schoner en helderder lijkt.”
Soms geeft het avondlicht Suess toch iets wat de zonsopkomst niet doet. “Ik zie vaak sterker kleur na zonsondergang dan bij zonsopkomst,” merkt hij op. “Het verschil kan komen door de verwarmde grond, de atmosfeer of stof in de lucht. In de juiste omstandigheden kan die kleur nog een half uur na zonsondergang versterken. Fotografen die meteen vertrekken, missen het. Het gebeurt niet elke keer, maar soms geeft langer blijven me net wat magie.”
Nacht zonder Sterren
Volledige duisternis brengt de uitdaging in zijn laatste fase en voert Suess naar zijn favoriete moment van de dag. “Astrofotografie is een van mijn favoriete manieren om de natuur te fotograferen, maar de lucht werkt niet altijd mee,” zegt hij. “Een felle maan kan de Melkweg overschaduwen, terwijl wolken en lichtvervuiling de sterren kunnen verbergen. Ik behandel die limieten als een andere opdracht in plaats van een verloren nacht.”
“Materiaalschijn of maanlicht creëert highlights en schaduwen zoals daglicht, maar met minder intensiteit en een andere kleur,” beschrijft Suess. “Dat kan een nachtlandschap zo ongewoon maken dat het een tweede blik waard is. Soms moet een kijker stoppen en bedenken of ik de foto overdag of ’s nachts heb gemaakt. Die onzekerheid vind ik fijn.”
Als sterren het doel blijven, maakt hij één uitzondering op het dagelijkse-drie-beeldenkistje. “De ruil voor de 12-100mm is zijn f/4-opening, die niet zoveel licht verzamelt als ik voor astrofotografie wil,” legt hij uit. “Voor sterren zou ik de M.Zuiko Digital ED 7-14mm F2.8 PRO toevoegen. Zijn f/2.8-opening laat meer licht binnen, en het 7mm-eind geeft me een wijder beeld voor zonsopkomst en zonsondergang.”
kunstmatige verlichting biedt hem een andere manier om na donker door te werken. “Bij een uitzichtpunt in Zion National Park heb ik auto’s door de canyon zien rijden, hun remlichten tekenen een gebogen rode spoor,” herinnert hij zich. “Stedenlandschappen kunnen na zonsondergang ook dynamischer worden, vooral tijdens het blauwe uur. Dat is mijn favoriete moment om stedenbeelden te fotograferen.”
Voor veel van deze nachtelijke scènes vertrouwt Suess op Live Composite, een rekenkundige modus in de OM-5 Mark II. De camera registreert een basisbelichting en voegt daarna uitsluitend licht toe dat daarna verschijnt, zoals koplampen, sterrebanen of bliksem. De delen die al belicht zijn blijven stabiel in plaats van geleidelijk helderder te worden.
“Wanneer het beschikbare licht ophoudt te werken, creëer ik soms mijn eigen licht met light painting,” deelt Suess. “Ik neem gekleurde lichten en gels mee om gebouwen of auto’s te verlichten. Met een oude boerderij kan ik zien hoe de belichting op de camera opbouwt terwijl ik het licht over de structuur beweeg. Zodra de belichting goed lijkt, stop ik, waardoor het proces aanzienlijk makkelijker wordt.”
Suess gebruikt Live Composite ook tijdens de overgang van schemering naar volledige duisternis, die begint wanneer de zon 18 graden onder de horizon staat. “Naar het noorden gericht kan de Poolster in het kader komen, terwijl een iets westelijke hoek wat kleur dichtbij de horizon kan behouden,” wijst hij aan. “Tijdens het blauwe uur ziet de lucht er blauw uit terwijl de sterren wit blijven. Die combinatie ziet er heel anders uit dan een foto die pas volledig donker is.”
Wat een Hele Dag je teruggeeft
Een volledige duisternis markeert wanneer Suess de dag op meer beoordeelt dan de foto’s op zijn geheugenkaart.
“Het echte rendement is ervaring,” benadrukt Suess. “Ik zal niet elke keer een foto maken die een portfolio-waardig beeld oplevert, maar ik leer wel iets over hoe ik zie en werk. Een hele dag op één plek brengen vergroot het scala aan omstandigheden dat ik kan vastleggen. Als ik wat beter het licht versta als ik weer naar huis ga, voelt de dag niet als verspild.”
“Thuiskomen zonder een foto die me nog aanspreekt leert me ook iets,” erkent hij. “Ik kan terugkijken op de dag en mezelf afvragen waarom ik geen portfolio-beeld vond. Was er niets, of heb ik het niet gezien? Was ik te gesloten voor wat de plek te bieden had?”
“Thuis komen zonder een foto die me enthousiast maakt, leert me nog steeds iets,” erkent hij. “Ik kan terugkijken op de dag en vragen waarom ik niet een portfolio-beeld vond. Was er niets, of heb ik het niet gezien? Was ik te gesloten voor wat de plek te bieden had?”
“Terug naar huis gaan zonder een foto die me raakt, leert me ook wat,” zegt hij. “Ik kan achteraf de dag bekijken en vragen waarom ik nooit een portfolio-beeld vond. Was er niets te zien, of heb ik het niet gezien? Was ik te gesloten voor wat de plek bood?”
“Er zijn momenten waarop ik tot vier uur ’s ochtends blijf zoeken,” geeft Suess toe. “Maar ik leer altijd iets over waar en wanneer ik fotografeer.”
Tot slot, zijn advies aan iedereen die door deze oefening verleid wordt, is eenvoudig: “Kies een dag, blijf op één plek van donker tot donker en blijf doorgaan met zoeken nadat de andere fotografen naar huis zijn gegaan.”
Wat hem daar houdt tot dat punt is niet de belofte van een portfolio-beeld. Het is tijd buitenshuis.
“Mijn liefde voor Moeder Natuur en het buitenleven houdt me daar buiten,” reflecteert Suess. “Bij sommige dingen ben ik erg ongeduldig. Als ik een nieuw toestel bestel, wil ik dat morgen nog in huis hebben. Maar ik kan uren in het veld doorbrengen, gewoon geboeid door de natuur, zonder zelfs maar foto’s te nemen. Dat zijn voor mij de momenten om even gas terug te nemen. Ik vind het niet erg uren lang buiten te verspillen.”
Meer van Matt Suess is te vinden op zijn website, Facebook, YouTube en Instagram.
Beeldcredits: Matt Suess
Volledige bekendmakingDit artikel werd mogelijk gemaakt door OM SYSTEM.
Zie de PetaPixel-filmdocumentaire over Matt Suess terwijl hij Idaho’s Sawtooth Wilderness verkent.
Affiliate Disclosure PetaPixel-artikelen kunnen affiliate-links bevatten; we kunnen een commissie verdienen als u via een link koopt.
