8 Manieren waarop Hasselblad de 907x CFV 100C een stuk beter kan maken

De uitmuntendheid van Hasselblad-camera’s komt voort uit decennia lang voldoen aan de hoogste eisen op engineering-gebied, wat resulteert in een gepolijst product dat voortkomt uit de wens naar het allerbeste. Alles klopt: de grip en de behuizing zijn gebouwd om lang mee te gaan, de optische kwaliteit is beter dan die van Leica. De kleurwetenschap? Onovertroffen. De interface en de menu’s zijn eenvoudig en to the point, de mobiele app (Phocus 2) is de beste die ik ooit heb gezien (en ik vergelijk met de Leica FOTOS, waarvan ik dacht dat die de beste was), het fotografische erfgoed van het merk is legendarisch, en het is de camera die de mensheid voor het eerst naar de maan heeft gebracht!

Maar is het perfect? Wel, we weten allemaal dat zoiets niet bestaat, toch?

Hasselblad heeft altijd bekend gestaan om uitstekende UX-normen. Victor Hasselblad en zijn ontwerpen brachten productontwerp en UX-praktijken al ver voor het bestaan van die termen in de verf! Het V-systeem is verbluffend goed ontworpen, zelfs de manier waarop de camera vastgehouden moet worden, is doordacht.

Het V-systeem biedt de perfecte filmshoot-ervaring. Maar bestaat die ervaring nog steeds vandaag de dag? Draagt Hasselblad nog steeds deze uitstekende UX-normen in zijn nieuwe productlijn? Staan de nieuwe Hasselblad-camera’s, zoals de digitale back en de X2D II, nog steeds op die hoge lat?

Onlangs kreeg ik een 907x-camera en een digitale back (nou ja, de digitale back is de camera, de 907x fungeert slechts als interface die de lens met de body verbindt). Dat gezegd hebbende, zullen mijn overwegingen in dit artikel voornamelijk betrekking hebben op de digitale back en de 907x, maar sommige daarvan kunnen ook van toepassing zijn op het X2D-systeem.

Na meer dan een maand intensief gebruik heb ik een lijstje samengesteld met dingen die Hasselblad beter kan doen, een lijst die de 907x en de CFV 100C perfect zou maken (althans naar mijn smaak). Ik heb dit vergeleken met andere high-end camera’s en hun kenmerken, zoals het Leica Q-systeem, de Fuji GFX-lijn, enz., naast decennialange ervaring in mijn fotografie en mijn ervaring in productontwerp en UX.

Ik vermoed dat de ontwerpredenering van Hasselblads productdesign-team was om dingen simpel te houden, en dat waardeer ik. Hun camera’s zijn het type product dat één ding doet en het goed doet. Dat houdt de menu’s eenvoudig, en dat waardeer ik enorm, maar wat extra aanpassingen en details zouden de camera’s beter afstemmen op de smaak van de fotograaf.

1. Draaiwiel-aanpassing op de 907x

Tot nu toe is dit het grootste nonsenspunt in het 907x-systeem, en het lijkt bijna alsof Hasselblad er expres geen aandacht aan schenkt.

Het 907x-lichaam heeft een draaiknop rondom de ontspanknop (1). Die draaiknop verandert het diafragma wanneer je de camera in de modus Aperture Priority gebruikt, of past de sluitertijd aan wanneer de camera op Shutter Priority staat.

Maar wanneer de camera op handmatig staat, verandert de draaiknop alleen het diafragma, en dat is het. Wil je de sluitertijd aanpassen, dan moet je tegelijkertijd deze knop indrukken (2) aan de rechterkant van de camera terwijl je draait.

Deze bediening is traag en onhandig. De Fn-knop (2) zou ten minste in “Toggle”-modus moeten werken, niet in “Hold”; dat wil zeggen dat je hem indrukt om af te wisselen tussen de vaste functies van wat het draaiwiel doet, omdat tegelijk indrukken en draaien gewoon gek is.

Als het ten minste standaard de sluitertijd kon aanpassen, zou ik de lens-diafragma-ring (beschikbaar bij selecte XCD-lenzen [alleen de duurdere]) kunnen gebruiken en twee tactiele functies gelijktijdig hebben om te veranderen.

Bovendien zou de gebruiker moeten kunnen bepalen welke richting het draaiwiel bij boogslag moet uitvoeren (met de klok mee of tegen de klok in). Dit is momenteel niet mogelijk.

Groot UX-potentieel voor verbetering met het draaiwiel.

2. Haptische feedback (of piep) wanneer horizontaal

Hasselblad-camera’s staan bekend om landschapsfotografie vanwege hun nauwkeurigheid bij het precies uitlijnen van de camera voor opnames.

Zelfs bij gebruik van het V-systeem en zelfs volledig analoog, kun je kiezen voor een kruishaar op het scherpsteloppervlak om ervoor te zorgen dat de scène precies is uitgelijnd met wat je wilt (horizon, waterpas, antenne op een gebouw, enz.).

Hun digitale camera’s bieden iets wat “Spirit Level” wordt genoemd, wat in feite een elektronische versnellingsmeter is die een meting geeft wanneer de camera waterpas staat.

Uiteraard kun je in de zon bijna geen details op het LCD-scherm zien om de elektronische waterpas te controleren. Als de camera een piepje kon geven wanneer deze perfect horizontaal of verticaal staat, dan zou dat heel fijn zijn en het leven van landschaps- of architectuurfotografen aanzienlijk eenvoudiger maken.

Ik denk dat Apple dat doet met zijn camera-app — wanneer je hem volledig horizontaal houdt, geeft hij haptische feedback. Het doet geen pijn, de hardware is er al.

3. Directe bladsluiter bij aansluiting van XCD-lens

De sluiter bij XCD-lenzen (en wanneer je ze met het V-systeem gebruikt) zit niet in de camerabody, maar in de lens. Ze hebben allemaal een bladsluiter, die gesloten blijft totdat het tijd is om te schieten (net zoals elke andere mechanische sluiter).

Soms willen we de Elektronische Sluiter in de camera gebruiken, en dat heeft nadelige consequenties.

(spoiler: de elektronische sluiter is indrukwekkend traag en kent enorme rolling shutter-problemen)

De firmware van de camera zou standaard moeten overschakelen naar de bladsluiter van de lens wanneer een XCD-lens is bevestigd. De gebruiker zou deze functie kunnen inschakelen. Dat zou gaaf zijn.

Ik gebruik de elektronische sluiter wanneer ik Leica-lenzen met adapters wil gebruiken.

4. Aanpassing van de richting van de diafragma-ring

Dit is zeer basaal. De camera zou de gebruiker moeten toelaten de richting van wat de diafragma-ring doet aan te passen. Ik zou graag de mogelijkheid hebben dit in te stellen zodat het overeenkomt met de lens die ik gewend ben te gebruiken.

5. Aanpassing van de focusring bij P-lenzen

P-lenzen zijn de lenzen die slechts één ring hebben, en deze ring regelt de handmatige focus. Dat is alles.

Ik was verrast toen ik een P-lens kreeg en ontdekte dat ik die ring op de lens niet kon herprogrammeren zodat hij fungeert als de diafragma-ring, door via software in de camera de functie van de ring aan te passen.

Come on, deze lenzen zijn allemaal “fly by wire”, ze zijn elektronisch; die hertoewijzing is uiteraard mogelijk, het lensplaatje is niet mechanisch bevestigd aan helicoids of zoiets dergelijks.

Laat ons meerdere besturingsmogelijkheden hebben! Sluitertijd op het draaiwiel, en diafragma op de P-lenzen!

6. Geen verliesloze compressie op RAW-bestanden

Deze zou geen kwaad kunnen. Er bestaan verliesloze compressie-algoritmes die de bestandsgrootte verkleinen zonder compromissen. Bij een doel van zo’n 200 MB per RAW-bestand zonder compressie, moet de gebruiker zijn opslagbeheer herzien.

Ik weet dat middenformaat-camera’s niet bedoeld zijn om te “spray and pray”en, ik weet het. Maar hier is iets waar Hasselblad bij het ontwerpen van de CFV 100C digitale achterwand niet aan dacht: IBIS ontbreekt, en doordat IBIS ontbreekt kunnen foto’s camera-schudden vertonen. Om dat te voorkomen, wat doen fotografen dan? Ze nemen 2, 3, 4 foto’s en kiezen uiteindelijk de minst bewogen foto: dat is een gigabyte aan data…

Een verliesloze compressiefunctie zou geen kwaad doen om de bestandsgrootte ietwat te verminderen en wat te helpen. Ze hebben HEIF als optie (althans in de CFV 100C), maar ik ben niet zeker over de kwaliteit daarvan.

7. Gyro AF-vergrendeling

Het Leica Q-systeem liet mij iets zien waar ik gefascineerd door raakte: de gyro AF-vergrendeling. Een functie die ik uitsluitend bij de Leica Q‑camera’s ben tegengekomen, en nergens anders.

Het werkt zo: stel een scherpstelpunt in en draai je hoek om de opname te maken; de camera gebruikt de gyrosensor-gegevens om het scherpstelpunt te verplaatsen naar het punt dat je hebt vergrendeld.

De Hasselblad heeft een gyroscoop ingebouwd; zo werkt het virtuele waterpasje (Spirit Level, zoals ze het noemen). Niets in de hardware weerhoudt hen ervan om deze gyro AF-vergrendeling te implementeren, zodat we tussen opnames niet voortdurend het LCD-scherm hoeven aan te raken (of de scherpstelbediening joy-sticks te gebruiken).

8. Slechte LCD-bediening

Wanneer je de CFV digitale achterwand gebruikt met een V-systeemcamera, verschijnt er bij elke opname een foto-preview op het scherm. Ik zou graag een manier zien om dat uit te zetten en een volledig LCD-vrije ervaring te hebben bij het fotograferen met mijn vintage-apparatuur — alles zwart op het scherm.

Ook de bediening onder de “Display”-instellingen in het menu is belachelijk beperkt: je kunt alleen Helderheid, VRR (variabele verversingssnelheid) en overbelichtingswaarschuwing kiezen. Wanneer je de 907X aansluit, krijg je de optie om preview uit te schakelen, maar niet wanneer de achterwand samen met een 500-systeem wordt gebruikt.

We hoeven geen “Sony-niveau” complexiteit hier, maar wat extra opties zoals het uitschakelen van de after-shot preview zouden zeer welkom zijn.

Nogmaals, ik begrijp waarom Hasselblad het eenvoudig houdt; anders krijg je het Fujifilm-menu, wat hele YouTube-kanalen vereist (zoals Pal2Tech) om uit te leggen waar dingen te vinden zijn. Ik begrijp dat hun bedoeling is om dingen eenvoudig te houden en fotografen te laten focussen op fotografie en niets anders. Dat begrijp ik, maar ik geloof dat al deze kleine details de wendbaarheid van een systeem dat bekend staat als traag aanzienlijk zouden vergroten.